Umowa społeczna - praca

UMOWA SPOŁECZNA – PRACA

Tegoroczne kampanie wyborcze toczą się w dwudziestopięciolecie powstania „Solidarności”. To szczególne zobowiązanie i nie wolno o tym zapomnieć.

Największym problemem Polski roku 1980 był brak niepodległości i wolności. „Solidarność” stała się kluczem i drogą do polskiej wolności.

Dzisiaj, dziedzictwo „Solidarności” jest wspólne dla wszystkich Polaków. To tradycja, którą należy rozwijać i nie wolno jej niszczyć małymi waśniami. Ale największym problemem Polski niepodległej i wolnej jest bolesne doświadczenie braku pracy.

Dlatego – wracając do wspólnego dziedzictwa, do korzeni „Solidarności” – musimy kluczem do rozwiązania tego największego polskiego problemu uczynić nową UMOWĘ SPOŁECZNĄ.

Jako podstawę zawarcia UMOWY SPOŁECZNEJ proponuję 21 działań:

1. Zaproszenie partnerów: związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców, liderów samorządowych różnych szczebli, organizacji obywatelskich i pozarządowych, przedstawicieli wszystkich środowisk politycznych, ekspertów rynku pracy i polityki społecznej – do zawarcia UMOWY SPOŁECZNEJ na rzecz polskiej pracy.
2. Wspieranie udziału wszystkich partnerów w przygotowaniu listy problemów polskiego rynku pracy oraz listy rozwiązań, których wprowadzenie w życie będzie gwarantowało poprawę sytuacji bezrobotnych i poszukujących pracy.
3. Uzyskanie porozumienia i podpisanie UMOWY SPOŁECZNEJ w rok po podjęciu inicjatywy (do jesieni 2006 roku) z perspektywą czasową realizacji celów na 10 lat (dwie kadencje prezydenckie).
4. Wyznaczenie przez Strony wspólnych celów: obniżenia bezrobocia do poziomu poniżej 10 procent (z prawie 3 mln do około 1,5 mln osób) i wzrostu zatrudnienia do 60 procent (z poniżej 14 mln pracujących do prawie 16,5 mln) w ciągu 10 lat.
5. Uzgodnienie przez Strony zasad wspierania wzrostu gospodarczego powyżej 5 procent rocznie, co oznacza obronę warunków rozwoju przed nieprzemyślanymi pomysłami ekonomicznymi, przyjmowaniem ustaw naruszających stabilność finansów publicznych, egoizmem interesów grupowych oraz dalsze utrzymywanie pierwszeństwa wzrostu wydajności przed wzrostem wynagrodzeń.
6. Zniesienie barier w rozwoju przedsiębiorczości – tak, by firmę można było założyć szybko, łatwo i w przejrzysty sposób ją prowadzić, by mały i średni biznes miał dostęp do kapitałów rozwojowych, by ok. 60 procent polskich firm istniało dłużej niż 3 lata (dzisiaj funkcjonuje tak tylko do 50 procent).
7. Obniżanie kosztów pracy, najpierw o około 5 procent (co stanowi 1/8 wszystkich obciążeń), a w ciągu 5 lat o około 12-14 procent (redukcja kosztów o 1/3), co zmniejszy skalę klina podatkowego i zwiększy gotowość firm do zatrudniania pracowników.
8. Określenie warunków rozwoju infrastruktury drogowej, kolejowej, telekomunikacyjnej, internetowej (finansowanej do 2013 roku w sposób szczególny z środków Unii Europejskiej) – tak, by dostęp do niej w regionach zapóźnienia i niższego potencjału sprzyjał ich wzrostowi gospodarczemu, tworzeniu miejsc pracy, co w efekcie powinno poprawić PKB na osobę do 70-75 procent średniej w UE.
9. Wykorzystywanie nowych, elastycznych form zatrudnienia i organizacji pracy tak, by zwiększać możliwości zatrudniania osób o różnych kwalifikacjach (choćby rotacyjnego i czasowego), ale pod warunkiem pełnego przestrzegania uzgodnionych w dialogu społecznym praw pracowniczych oraz większej skali inwestowania przez pracodawców w rozwój zawodowy pracowników.
10. Zmianę modelu finansowania edukacji w taki sposób, by zapewnić powszechność dostępu do szkół i nauki oraz pełną swobodę wyboru ścieżek edukacyjnych dla dzieci i młodzieży ze wszystkich środowisk, co wymaga powołania do życia systemu stypendialnego całkowicie wyrównującego szanse każdemu, kto chce się uczyć. To jest droga do utrzymania wysokich wskaźników skolaryzacji.
11. Poprawę warunków startu życiowego i zawodowego młodych ludzi poprzez: lepsze dopasowanie edukacji do wymogów rynku pracy, dostęp do wszystkich kompetencji kluczowych (języki obce, informatyka, zarządzanie własną karierą zawodową), zachęty dla pracodawców – tak, by stopa bezrobocia w grupie 19-24 lata spadła z prawie 40 procent do poniżej 20 procent.
12. Stworzenie warunków dla dostępnego powszechnie systemu uczenia się przez całe życie i zmiany modelu kariery zawodowej tak, by budując nowoczesne społeczeństwo wiedzy pięciokrotnie zwiększyć udział osób szkolących się wśród pracujących (z 5 procent do 25 procent w wieku 25-60/65).
13. Eliminowanie dyskryminacji kobiet na rynku pracy (m.in. poprzez zmniejszenie różnicy w wynagrodzeniach do 5-10 procent) oraz umożliwienie młodym rodzicom korzystania z elastycznych form zatrudnienia i organizacji pracy, tani dostęp do opieki nad dziećmi i wsparcie w szansach na uzyskiwanie mieszkań – tak, by obniżać wiek urodzin pierwszego dziecka i sprzyjać wzrostowi dzietności.
14. Radykalne powstrzymanie zniechęcania osób starzejących się do udziału w rynku pracy, co oznacza promocję wykorzystywania talentów i doświadczenia osób starszych przez pracodawców, ograniczenie możliwości uzyskiwania nieuprawnionych świadczeń rentowych oraz wczesnych emerytalnych – tak, by średnia wieku wychodzenia z rynku pracy wzrosła z 58 lat do 62, a stopa zatrudnienia osób powyżej 55 roku życia wzrosła z 26 procent do co najmniej 35-40 procent.
15. Zagwarantowanie dostępu osób niepełnosprawnych do różnych form edukacji oraz silniejsze wsparcie ich obecności na rynku pracy – m.in. poprzez instrumenty ekonomiczne oraz zbudowanie od podstaw nowoczesnego doradztwa zawodowego i pośrednictwa pracy dla osób niepełnosprawnych – tak, by ich stopa zatrudnienia wzrosła dwukrotnie, do 25 procent.
16. Promowanie mobilności przestrzennej pracowników na szeroką skalę poprzez rozwój budownictwa mieszkaniowego i zwiększenie dostępności własnych oraz wynajmowanych tanio mieszkań.
17. Zmiana sposobu planowania i zarządzania aktywną polityką rynku pracy – tak, by była nastawiona na użytkowników (bezrobotnych, poszukujących pracy, pracodawców), efektywna (wzrost wskaźnika uzyskiwania pracy z 42 procent do 50-55 procent), skuteczna (odpowiednie wykorzystywanie rosnących nakładów z 0,2 procent PKB do 0,5-0,7 procent PKB ze znaczącym udziałem środków unijnych).
18. Umożliwienie kontraktowania usług zatrudnieniowych podmiotom rynkowym oraz organizacjom pozarządowym, które prowadziłyby programy aktywizacji, integracji społecznej, a szczególnie pośrednictwa pracy – efektywnie wykorzystując środki publiczne z dbałością o oszczędność, wysoką wydajność i jakość standardów.
19. Ograniczenie zagrożenia marginalizacji osób o gorszej kondycji na rynku pracy (niższe kwalifikacje, wiek, płeć, niepełnosprawność, mieszkanie i życie w regionach niskiego rozwoju) i zmniejszenie skali długotrwałego bezrobocia (z 50 procent do 30 procent udziału wśród bezrobotnych) – tak, by nie rosła grupa II kategorii, co oznacza aktywizację długotrwale bezrobotnych (oferty prostej pracy i nauka podstawowych umiejętności poruszania się po rynku pracy) i zmniejszenie stopy bezrobocia długotrwałego z 10,5 procent do średniej w UE – ok. 4 procent.
20. Uzyskanie od krajów tzw. starej Unii Europejskiej skrócenia okresu otwarcia się ich rynków pracy na polskich pracowników (najdłuższy okres – do 5 lat), a zarazem – przy wspomaganiu legalnej, czasowej migracji zarobkowej – niedopuszczenie do utraty osób z potrzebnymi na polskim rynku pracy kwalifikacjami, co oznacza wsparcie poprawy materialnego statusu ich zawodów i kariery zawodowej.
21. Osiągnięcie jednoczesności efektów wszystkich wprowadzanych w ramach UMOWY SPOŁECZNEJ działań – tak, by zwiększyć szansę i tempo poprawy sytuacji na rynku pracy, a równocześnie, razem z innymi partnerami stałe monitorowanie zawartej UMOWY, a kiedy trzeba – dokonywanie korekt w duchu utrzymywanego stale porozumienia.

MAM WOLĘ ZREALIZOWANIA TEGO PROJEKTU I TRAKTUJĘ TO JAKO ZOBOWIĄZANIE.

Henryka Bochniarz
Kandydatka Partii Demokratycznej na Prezydenta Polski

Sierpień 2005 roku